Stoisz przed straganem na targu, a sprzedawca zapewnia: „Czysty miód, od moich pszczół!”. Słoik wygląda apetycznie – bursztynowy kolor, gęsta konsystencja i cudowny aromat. Kupujesz litr z nadzieją na zdrowe słodkości. Niestety, okazuje się, że w domu możesz dostać coś zupełnie innego. Na szczęście, mam dla Ciebie sposób, by uchronić się przed oszustwem.
Mój sąsiad, pan Algirdas, który sam hoduje pszczoły, po jednym spojrzeniu na mój „miód” stwierdził krótko: „To nie miód, to syrop z domieszką miodu”. Byłem zdziwiony, jak szybko potrafił to rozpoznać. Okazało się, że zna trzy proste testy, które pozwalają bezbłędnie odróżnić prawdziwy, naturalny produkt od taniej podróbki. Teraz ja też je stosuję i chcę się nimi z Tobą podzielić.
Test 1: Jak miód spływa ze łyżki
To najprostszy sposób, by zacząć. Pan Algirdas wziął łyżkę, nabrał trochę miodu i zaczął ją powoli podnosić. „Zobacz, jak spływa” – powiedział.
Mój „miód” spływał szybko, niemal natychmiast rozlewając się na dnie naczynia. W przeciwieństwie do niego, miód sąsiada płynął wolno, tworząc ciągłą, lekko błyszczącą strużkę. Gdy kończył spływać, na dnie tworzyła się niewielka kupka miodu.
Najważniejszy jest ostatni „odbijający się” kropelka. Prawdziwy miód, kończąc spływać ze łyżki, zachowuje się jak sprężysta gumka – ostatnia kropla niejako cofa się w kierunku łyżki. Podróbka po prostu spada na dół.
Dlaczego tak się dzieje? Chodzi o napięcie powierzchniowe. W czystym miodzie jest ono znacznie silniejsze niż w syropie, który ma jego znacznie mniej.
Test 2: „Pamięć ula” w wodzie
Ten test jest nieco bardziej widowiskowy i pozwala zobaczyć coś naprawdę fascynującego. Pan Algirdas wziął płaskie naczynie, wsypał dwie łyżki miodu i zalał je odrobiną zimnej wody.
„Teraz będziemy powoli mieszać” – zarządził i zaczął kręcić naczyniem w kółko. Po kilku minutach na dnie zaczął tworzyć się niezwykły wzór – coś na kształt plastra miodu, z sześciokątnymi figurami.
„To jest tak zwana biologiczna pamięć miodu” – uśmiechnął się sąsiad. „Prawdziwy miód potrafi 'zapamiętać’ strukturę ula. Syrop w wodzie po prostu się rozpuszcza i nie tworzy żadnych wzorów”. Mój kupiony miód rozpuścił się w wodzie całkowicie w ciągu minuty, bez żadnych widocznych śladów struktury.
Test 3: Jod i ocet – chemiczna analiza
„Są też metody chemiczne, jeśli chcesz mieć absolutną pewność” – dodał pan Algirdas. Wziął buteleczkę z płynem Lugola (jod) i dodał kilka kropel do miodu.
„Jeśli zrobi się fioletowy, oznacza to obecność skrobi” – wyjaśnił. „Skrobię dodają, aby miód wyglądał na gęstszy, niż jest w rzeczywistości”. Moje próbka lekko zafioletowiała, co od razu było sygnałem ostrzegawczym.
Następnie dodał trochę octu. „Jeśli zacznie pienić i syczeć, oznacza to dodatek kredy lub gipsu” – powiedział. Na szczęście, w tym przypadku nie zaobserwowałem żadnej reakcji.
„Ale nawet skrobia jest już dowodem na to, że to nie czysty produkt” – podsumował sąsiad.
Czego nie mówią sprzedawcy podróbek?
Pan Algirdas zdradził mi, że nawet według szacunków, około 20% miodu dostępnego na rynku to podróbki. Są one tworzone przez mieszanie zwykłego cukru, syropu kukurydzianego lub glukozowego, a dla zagęszczenia dodaje się właśnie skrobię.
„Tani miód najczęściej nie jest prawdziwy” – twierdził. „Jeśli cena jest o połowę niższa niż u innych sprzedawców, zadaj sobie pytanie: dlaczego?”. Najlepszym rozwiązaniem jest kupowanie miodu bezpośrednio od zaufanego pszczelarza, którego znasz. Jeśli to niemożliwe, te proste testy przyjdą Ci z pomocą.
„Na targu zawsze poproś o próbkę do spróbowania i wykonaj test spływania ze łyżki” – poradził pan Algirdas. „Jeśli sprzedawca będzie się zirytowany – będziesz miał jasną odpowiedź”.
Sprawdzanie stało się moim nawykiem
Po tej rozmowie bez problemu zwróciłem swój litr podejrzanego miodu. Sprzedawca próbował się wykłócać, ale gdy tylko wspomniałem o teście z jodem, zamilkł.
Od tego czasu, za każdym razem przed zakupem miodu, wykonuję co najmniej test spływania ze łyżki. Zajmuje to dosłownie kilka sekund, ale pozwala zaoszczędzić pieniądze i chroni moje zdrowie. Pan Algirdas ma rację: „Prawdziwy miód to lek, podrabiany to tylko cukier z zapachem”.
A Ty, jak często masz okazję kupować miód prosto od pszczelarza?
